Van testament tot faillissement, de notaris has het druk door corona

Translating…

Notaris Jef Oomen is sinds de uitbraak van het coronavirus een stuk creatiever geworden in de uitoefening van zijn beroep. Zo liet Oomen, partner bij Huijbregts Notarissen& Adviseurs in Den Bosch, onlangs een levenstestament ondertekenen op de parkeerplaats bij zijn kantoor.

„Vanachter mijn raam heb ik de cliënten, een stel dat positief getest was op corona, telefonisch een toelichting gegeven. Vervolgens heb ik de aktes door het achterraam van hun auto naar binnen geschoven, waarna zij de aktes hebben getekend terwijl ik toekeek. Daarna heb ik getekend, op de motorkap van hun auto.”

Een andere coronapatiënt ondertekende haar testament in de keuken, terwijl Oomen achter een glazen deur toekeek. Ook in de Extra Beveiligde Inrichting in Vught en op de corona-afdelingen van diverse ziekenhuizen liet hij coronapatiënten achter glas tekenen.

„Je wordt er creatief van”, aldus de notaris. Zo reikte hij documenten via de brievenbus aan, waarna de cliënt binnenshuis tekende. Vervolgens zette Oomen in de voortuin zelf zijn handtekening terwijl de cliënt door het raam toekeek. „Op die manier zie je toch van elkaar wat je doet.”

Hij schat dat zijn kantoor tot nu toe zo’n vijfentwintig coronapatiënten heeft bijgestaan. Niet alleen met testamenten, maar ook met levenstestamenten, waarin je zaken vastlegt (onder meer medisch, financieel) voor het geval tijdens je leven iets gebeurt waardoor je zelf (tijdelijk) niet kunt handelen. „Mensen denken vaak dat je alleen een levenstestament nodig hebt als je dement wordt, maar bijvoorbeeld ook een ondernemer kan via een levenstestament bevoegdheden delegeren als hij tijdelijk wilsonbekwaam wordt. Doordat hij op de IC belandt bijvoorbeeld.”

Het zijn drukke tijden voor notarissen. Erna Kortlang, partner bij TeekensKarstens Advocaten Notarissen in Leiden, schat dat haar kantoor 10 tot 20 procent meer (levens)testamenten passeert dan anders in deze tijd van het jaar. Het coronavirus zorgt ervoor dat veel mensen versneld nadenken over hun nalatenschapswensen, aldus Kortlang. „Er ligt een druk op die er normaal niet is.”

“>
Het kantoor van Kortlang heeft beschermende maatregelen getroffen. Zo is in de spreekkamers een scherm aangebracht.Foto David van Dam

Stuur gedesinfecteerd

Voor Kortlang is dat niet nieuw. „Ik kom vaak bij terminale patiënten die nog iets willen wijzigen in hun testament of zelfs nog een volledig nieuw testament willen opstellen. Omdat ze een executeur willen aanwijzen of hun stiefkinderen in hun testament willen opnemen bijvoorbeeld.”

Als notaris moet je dan voorzichtig opereren, weet Kortlang. „In zo’n laatste levensfase spelen er veel emoties, ook bij de nabestaanden. Soms levert dat echt drama op.”

In de huidige crisis werkt Kortlang elk weekend en ook vaak ’s avonds door om alles af te krijgen. „Bij sommige testamenten is echt haast, die moeten in een dag klaar zijn, omdat de cliënt gaat overlijden. Dan leg ik meestal een noodverband aan: het testament blijft dan beperkt tot de meest noodzakelijke bepalingen, zoals ontervingen en legaten (schenkingen). Dan kan iemand in elk geval met een gerust hart sterven. Helaas komt het regelmatig voor dat een notaris toch te laat is: het testament is klaar, maar nog niet getekend als de patiënt overlijdt. Dat is heel akelig.”

Niet alleen de vraag naar testamenten, ook het toegenomen aantal sterfgevallen door corona zorgt voor drukte bij de notaris. „Er is bijvoorbeeld meer vraag naar verklaringen van erfrecht”, aldus Kortlang. Faillissementen, arbeidstijdverkorting en beroepen op contractuele overmacht zorgen eveneens voor meer werk.

Het kantoor van notaris Kortlang ziet er anders uit door het coronavirus, vertelt ze door de telefoon. Op de balie van de receptie is een glazen scherm gemonteerd en staat desinfecterende gel klaar voor cliënten. Kopiëren van paspoorten gebeurt met handschoenen aan, in de spreekkamers is een scherm aangebracht en als Kortlang cliënten thuis bezoekt, heeft ze handschoenen aan. „Toen ik onlangs bij een stel was van wie een van de partners positief getest was, heb ik op de stoep toegekeken hoe het testament in de hal werd ondertekend. Daarna heb ik zelfs het stuur van mijn auto gedesinfecteerd.”

Kortlang werkt momenteel veel met Skype, Zoom en Microsoft Teams om met cliënten te overleggen. „Allemaal middelen die ik voorheen nooit gebruikte.”

Lees ook:De notaris neemt de akte door via Facetime

“>
Foto David van Dam

Haken en ogen

Ook notaris Raymond van de Wouw van Mark Wachters Notarissen in Eindhoven ziet een stijging van 10 tot 20 procent in de vraag naar (levens)testamenten. „Aanvankelijk werden veel afspraken geannuleerd toen het kabinet maatregelen aankondigde om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Maar daarna nam het aantal afspraken juist toe.” Vorige week heeft hij vlaai gehaald voor zijn kantoorgenoten omdat ze zo hard werken.

Van de Wouw werkt uit principe niet met digitale middelen bij de ondertekening van aktes. „Dat kan op termijn gedoe opleveren. Nabestaanden die niet blij zijn met de inhoud van een testament zouden de rechtsgeldigheid ervan kunnen aanvechten. Alleen als de door minister Dekker voorgestelde spoedwet om digitale ondertekening van bepaalde aktes te legaliseren is aangenomen, zullen we overwegen in bepaalde noodgevallen digitale middelen in te zetten.”

Welke haken en ogen ziet Van de Wouw bij digitale ondertekening van een testament? „Bij Skype-contact kan ik niet zien wat er net buiten beeld gebeurt als een cliënt zijn handtekening zet. Misschien staat er wel een kind met een geweer die zijn oude moeder heeft gedicteerd dat ze haar andere kinderen moet onterven en alles aan hem moet nalaten. Daarom wil ik een cliënt altijd persoonlijk zien bij het passeren van een belangrijke akte.”

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 17 april 2020

Een versie van dit artikel verscheen ook in nrc.next van 17 april 2020

Lees Verder

Plaats een reactie