Seksueel misbruikte sporters helpen lotgenoten: wegwijzers in de jungl

Translating…

Jarenlang denkt hij dat hij de enige is, en dat hij er met niemand over kan praten. Zijn verdriet draagt hij alleen. Maar als hij bij tv-programmaNieuwsuurhoort dat de Engelse profvoetballer Andy Woodward als jochie seksueel is misbruikt, is dat voorbij. Renald Majoor (37) stapt naarde Volkskranten doet uit de doeken dat hem in de jeugd van Vitesse hetzelfde is aangedaan. De directie biedt haar excuses aan. Maar dat is Majoor niet genoeg.

Lees ookRenald Majoor: ‘Een zak geld zonder emotie zegt niets’

Grensoverschrijdend gedrag en seksueel misbruik in de sport mogen nooit meer gebeuren, „dat gun je je ergste vijand niet”, zegt Majoor. Dat voorkomen wordt zijn levensmissie. Hij richt in 2017 een stichting op, die hij doopt tot De Stilte Verbroken. In die periode staan steeds vaker slachtoffers van misbruik in de sport op. Zo vaak als hij kan maakt Majoor het onderwerp in de media bespreekbaar. Hij wordt geholpen door voetbalbond KNVB en sportkoepel NOC-NSF. Het oordeel van een onderzoekscommissie onder leiding van Klaas de Vries is in 2017 spijkerhard: misbruik in de sport is aan de orde van de dag. We zien slechts het topje van de ijsberg.

Subsidie

Majoor krijgt in 2019 subsidie van het ministerie van VWS, 270.000 euro tot het einde van 2021. Daarmee kan hij zich vanuit zijn woning in het Gelderse Wehl fulltime gaan richten op zijn missie. Sinds 2019 bestaat er een officieel meldpunt waar sporters hun verhaal aanhangig kunnen maken, het Centrum Veilige Sport Nederland, opgericht door NOC-NSF. Maar Majoor merkte dat zo’n meldpunt waar professionals de telefoon opnemen spannend kan zijn. „Sommige slachtoffers willen alleen hun verhaal even kwijt aan lotgenoten of sporters, zonder dat daar gelijk consequenties op volgen. Ze willen erover praten. Dat helpt vaak al.”

Bij zijn stichting hebben 28 sporters zich de afgelopen drie jaar gemeld middels een contactformulier op de website. Maar Majoor wilde een nog veiliger plek creëren. Daarom lanceert hij deze donderdag in een radiostudio in Doetinchem samen met oud-voetballer Theo Janssen het nieuwe platform Sporters helpen Sporters. Vier oud-sporters die te maken hebben gehad met seksueel misbruik of grensoverschrijdend gedrag hebben zich aangemeld als lotgenoot om „een luisterend oor” te kunnen zijn voor andere slachtoffers.

Het gaat om volleybalster en ambassadrice van het platform Anne van Dijk (17), oud-wielrenster Petra de Bruin (58), kickboksster Anne Kamminga (22) en atlete Ilonka Wolswinkel (32). In de toekomst zouden er meer sporters bij het platform betrokken moeten worden. „Mensen die dit zelf hebben meegemaakt hoef je niks uit te leggen”, zegt Majoor. „Zij hebben deze dingen aan den lijve ondervonden, en laten slachtoffers weten dat ze niet de enige zijn.”

Whatsapp, e-mail of telefoon

Zij zullen afhankelijk van de wensen van een slachtoffer via whatsapp, e-mail of per telefoon beschikbaar zijn om over eventueel misbruik te praten. Meldingen komen binnen bij Majoor, die samen met Van Dijk het gezicht is van het platform. Zij zijn door Slachtofferhulp Nederland opgeleid om een ondersteunend gesprek te kunnen voeren. Afhankelijk van de ernst van een zaak kan worden doorverwezen naar hulpinstanties.

Majoor: „We willen een veilige plek zijn, dus we opereren onafhankelijk. We zijn een warm platform, waar iedereen met zijn of haar verhaal terecht kan. Dit moet de drempel om te praten over wat je is aangedaan nog verder verlagen. Wat doe je bijvoorbeeld als je je geen slachtoffer voelt, en dus geen contact wil met Slachtofferhulp Nederland? Of wat als je NOC-NSF niet durft te bellen omdat je bang bent dat de mensen op je vereniging gelijk worden ingelicht? Nou, dan kan je dus bij ons terecht. We zijn nadrukkelijk geen meldpunt. Dat bestaat al. Dit platform opereert daarnaast, als een laagdrempelig alternatief. We versterken elkaar.”

Om drie uur, deze donderdagmiddag, gaat de website live, tijdens een talkshow op Omroep Gelderland, met een druk op de knop. „Dit is iets unieks, iets moois”, zegt Majoor. „Hier is de hele sportwereld bij gebaat.”

PETRA DE BRUIN (58)| OUD-WIELRENSTER
Ik hoop dat er een tijd komt dat ik niet alleen meer als slachtoffer word gezien

“>

Petra de BruinFoto Annabel Oosteweeghel

„Een tijdje terug heb ik mezelf gegoogled. Ik kwam een link naar de uitzending vanNieuwsuurtegen waarin ik vertel dat ik door meerdere mensen uit het wielercircuit seksueel ben misbruikt. Het viel me op dat ik mezelf goed uitdrukte en kwetsbaar opstelde. Daar was ik trots op.

„Ik hoop dat er een tijd komt dat ik niet alleen meer als slachtoffer word gezien, maar ook als iemand die hard kon fietsen. Gewoon als Petra de Bruin, zeg maar, een vrouw met meerdere kanten en talenten.

„Ik knok de laatste maanden voor een plek in de maatschappij, na een lange, donkere periode. Ik ben van de antidepressiva af, loop bij een haptonoom en loopbaancoach. Hopelijk krijg ik een stageplek in een zwembad, als begeleider van autisten of blinden.

„Als ervaringsdeskundige denk ik dat ik sporters kan helpen die met misbruik te maken hebben gehad. Want het is toch anders als je tegenover iemand zit die kan voelen wat jij voelt. Ik praat ook makkelijker over mijn scheiding met een hulpverlener die zelf gescheiden is.

„Een wegwijzer in de jungle van misbruikleed – zo zie ik mezelf. Ik heb 85 bochten moeten nemen om te komen waar ik nu ben. Het zou mooi zijn als ik anderen tijd en pijn kan besparen door over die bochten te vertellen. Boeken aan te reiken. Nieuwsgierig te maken naar het werk van bijvoorbeeld een haptonoom.

„Luisteren en erkenning geven, dat helpt voor mijn gevoel het meest. Ik moet er alleen voor waken dat ik niet op de stoel van de hulpverlener gaan zitten. Dat dunne lijntje wil ik – met hulp van een GGZ-hulpverlener – goed in de gaten houden.

„Ik wil er goed uitzien als het platform gelanceerd wordt. Even naar de kapper en de schoonheidsspecialist. Gepaste kleding. Om te laten zien: ik mag er zijn.”

ANNE VAN DIJK (17)| VOLLEYBALSTER
Teamgenoten en vriendinnen vroegen: weet je wel zeker wat je hebt gezien?

“>

Anne van DijkFoto Annabel Oosteweeghel

„Ik was 13 jaar toen de ervaring mij overkwam. Hij was al bijna twee jaar mijn trainer, een lieve, leuke man, begaan met ons. Ik was mentaal jong, had niet door dat de manier waarop hij mij vastpakte eigenlijk niet kon, dacht dat het speels bedoeld was. Mama waarschuwde wel, maar ik vond dat ze niet zo moest overdrijven.

„Ik wilde graag bij de beachselectie, en toen hij vroeg of ik een setje kwam passen in een apart kleedlokaal, dacht ik dat ik geselecteerd zou worden. Eenmaal binnen draaide hij de deur op slot. Toen ik stond te passen, zag ik dat hij me onder de deuropening door filmde. Ik schrok heel erg. Ik vroeg hem zijn fotogalerij te laten zien, maar het filmpje was al verwijderd.

„Tegen mijn teamgenoten en mijn moeder zei hij dat ik zijn schoen had gezien onder de deur.

„Nog die avond zijn we naar het bestuur gegaan en hebben we aangifte bij de politie gedaan. Ze vonden laptops, harde schijven en usb-sticks met belastend materiaal. Hij heeft uiteindelijk acht maanden cel gekregen, honderdvijftig uur werkstraf en moest in behandeling. Bij het Instituut Sportrechtspraak is hij voor tien jaar geroyeerd.

„De club stelde mijn trainer meteen op non-actief. Trainingen gingen door, niemand sprak er nog over. Bij NOC-NSF raadde een vertrouwenspersoon het me zelfs af om een zaak te beginnen. Ik zou een vreselijk traject in gaan, kon voor smaad worden aangeklaagd.

„In die periode kreeg ik het echt zwaar. Teamgenoten en vriendinnen vroegen: weet je wel zeker wat je hebt gezien? Dan begin je aan je eigen verhaal te twijfelen. Ik bleef zitten met mijn emoties, alsof ik een hand voor mijn mond kreeg. Mijn moeder is via een verhaal in de krant in contact gekomen met Renald Majoor, en zijn stichting De Stilte Verbroken.

„Sinds vorig jaar mei ben ik er ambassadrice. Renald en ik misten allebei een plek om te kunnen praten, voelden ons geïsoleerd met onze emoties.

„Met ons nieuwe platform willen we een luisterend oor zijn voor degenen die dit is overkomen. Het moet laagdrempelig zijn, en vertrouwelijk. Naar het NOC-NSF stappen is een te grote drempel.

„We zijn lotgenoten, kunnen ons verplaatsen in slachtoffers. Ze kunnen bellen, mailen, en whatsappen. Als het ernstig is, kunnen we doorverwijzen naar Slachtofferhulp. Ik ben er voornamelijk voor jonge mensen, heb mijn traject voldoende verwerkt om er voor hen te kunnen zijn. Sinds januari kan ik volmondig en eerlijk zeggen dat het goed met me gaat.”

„Voor mij is dit een nieuw begin, ik kan mijn eigen verhaal op de achtergrond zetten en er anderen mee helpen. Ik wil ook lezingen gaan geven op scholen en sportclubs. Kinderen moeten jong leren dat bepaald gedrag niet oké is.”

ILONKA WOLSWINKEL (32)| OUD-ATLETE
Ik ben zo ver dat ik mijn pijn kan dragen, en anderen kan helpen

“>

Ilonka WolswinkelFoto Annabel Oosteweeghel

„Ik kreeg meteen bijzondere aandacht in zijn trainingsgroep. Ik was 16, had talent, was ambitieus, maar wel een eenling tussen voornamelijk oude mannen. Ik had anorexia, op school isoleerde ik me, mijn ouders vonden het moeilijk om met me om te gaan. Hij gaf me vertrouwen, stuurde me naar een diëtist. Ik voelde me gehoord.

„Op een gegeven moment vroeg hij of ik met hem mee wilde op vakantie naar Frankrijk, de bergen in, als een soort trainingsstage. Zijn vrouw ging ook mee, dus ik zocht er niks achter. Daar zei hij terloops dat ik mooie borsten had. Ik vond het gek, maar dacht dat hij het niet zo bedoeld had.

„Terug in Nederland raakte hij me steeds vaker aan. Als hij me terugbracht naar de trein begon hij me in de auto te zoenen. Een stemmetje in mijn hoofd zei: Ilonk, dit kan niet. Maar ik kon er niet meer uit. Hardlopen was alles wat ik had.

„Op mijn negentiende heeft hij me verkracht, in de buurt van de atletiekbaan tijdens een mountainbiketochtje. Ik heb me honderd keer afgevraagd waarom ik me niet verzet heb, vond dat het mijn eigen schuld was. Toen het gebeurd was, voelde hij zich ineens schuldig en heeft hij het zijn vrouw verteld. Samen stonden ze me de volgende dag op te wachten om te zeggen dat ik weg moest bij de club. Hij stelde de mail over mijn vertrek zelf op. Een half jaar na mij vertrok hij ook.

„Daarna ging het slecht met me, maar ik heb mijn gevoelens elf jaar lang weggestopt. Tot ‘hashtag metoo’ kwam. Toen werd ik zo vaak met mijn verleden geconfronteerd dat ik er niet meer voor kon weglopen en ben ik in therapie gegaan. Ik moest eerst leren hoe misbruik werkt. Dat het normaal is dat een slachtoffer mee beweegt met de dader. Ik heb tegenover hem gezeten. Perspectief Herstelbemiddeling regelde een gesprek. Ik heb hem verteld wat hij heeft aangericht. Nu had ik de regie in handen.

„Ik ben zo ver dat ik mijn pijn kan dragen, en anderen kan helpen. Op seksueel misbruik rust een taboe. Veel mensen kijken ervoor weg, durven er niet over te praten. Zelfs mijn familie. Als het onbespreekbaar blijft, wordt er tegen daders ook nooit opgestaan. Tijdens mijn therapie heb ik contact gehad met Ela Hutten, die ook misbruikt is en daar een boek over heeft geschreven. Dat was heel fijn.

„Mensen die misbruikt zijn spreken onderling dezelfde taal, voelen verbondenheid. Alleen al je verhaal vertellen kan helpend zijn, een goede eerste stap in de verwerking. Daarom wil ik meedoen aan dit platform. Ik denk dat het pijn zal doen om andermans verhaal te horen, maar mijn wonden zijn voldoende schoon. Het gaat voldoening geven. En zo kan ik wat mij is aangedaan zinvol inzetten.”

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 28 mei 2020

Een versie van dit artikel verscheen ook in nrc.next van 28 mei 2020

Lees Verder

Plaats een reactie