Rechtse Amerikanen verzetten zich tegen quarantainekeurslijf

Translating…

Mannen met geweren in de hand. Mensen met rode petjes met daarop de verkiezingsslogan ‘Make America Great Again’ of vaandels met ‘Trump 2020’. Demonstranten zonder mondkapje, velen dicht opeengepakt. Een foto van drommen mensen met de neus tegen de glazen deur van een regeringsgebouw werd vergeleken met een zombiefilm.

Vorig weekend waren her en der in de VS massale protesten tegen de strikte maatregelen ter bestrijding van de Covid-19-epidemie. Medische autoriteiten in Washington noemden de demonstraties „onverstandig”. Facebook beloofde te kijken of de grenzen van het ‘valse-informatie’-protocol waren overtreden. InThe Daily Showvoorzag presentator Trevor Noah beelden van de demonstraties vanspottend natuurfilmcommentaar: „Hier zien we natuurlijke selectie in haar puurste vorm: een groep idioten dicht opeengepakt.”

The Washington Postschreef over de coördinatie achter de demonstraties. De krant zag dat veel oproepen warenverzonden door Convention of States, een door rechtse financiers gesteund platform dat een anti-overheidsideologie uitdraagt. De Facebookpagina’sWisconsinites Against Excessive Quarantine,Pennsylvanians Against Excessive QuarantineenOhioans Against Excessive Quarantinekomen uit de kokervan één familie: de gebroeders Aaron, Ben en Christopher Dorr, harde activisten voor het recht om vuurwapens te dragen.

Op hun websites leggen ze een verband tussen de coronacrisis en de razendsnel gestegen verkoopcijfers van vuurwapens. Wat de VS „het ongelooflijkste land op aarde” maakt, schrijven ze, is „het recht wapens te bezitten en te dragen wanneer het maar nodig is”.

In een tweet van vorige week vrijdag legde Trump eenzelfde verband: „BEVRIJD Virginia”, twitterde hij. „En bescherm je prachtige Second Amendment, dat ligt onder vuur.”

Statistieken laten zien dat frustraties over de strikte maatregelen bepaald niet algemeen gedeeld worden. Ineen onderzoekvan het Pew Research Center dat tussen 7 en 12 april werd afgenomen, zei 66 procent van de ondervraagden zich zorgen te maken over de mogelijkheid dat het quarantaineregime „te snel” wordt versoepeld. Ook onder Republikeinse kiezers was dat een meerderheid van 51 procent.

Lees ook:Demonstranten willen zélf bepalen of ze virus krijgen

‘De angst wordt uitvergroot’

De coördinatie door professionele activisten, de massale aanwezigheid van Trump-aanhangers, de alomtegenwoordige slogans tegen de overheid, de snerende opmerkingen van linkse komieken: het wekt allemaal de indruk dat de demonstraties georkestreerde bijeenkomsten zijn van activisten in de marginale rechteruithoek van het politieke spectrum. „Ik ben gematigd rechts”, zegt Steve Peck door de telefoon vanuit Colorado, waar hij woont in een voorstad van Denver, en diemeer dan honderd coronadoden telt.

Peck, commercieel medewerker bij een medisch bedrijf, was een van de drijvende krachten achter de demonstratie ReOpen Colorado van afgelopen zondag in Denver. Honderden mensen kwamen daar bijeen, van wie de meesten uit zorg voor besmetting in hun auto bleven zitten – „heel verstandig”, vindt Peck. Hij liep filmend langs de demonstranten. Zo viellive op Facebookte zien wie zij waren. Ze hadden handgeschreven protestborden. Velen van hen droegen gezichtsbescherming en stonden bewust alleen in kleine groepjes bij elkaar.

Peck sprak de mensen aan, zoals het oudere echtpaar uit Boulder dat zo conservatief was dat het ooit uit de lokale afdeling van de Tea Party, eens de oproerkraaiers in de Republikeinse Partij, werd gegooid. Of het echtpaar van wie hij, computerprogrammeur, zijn baan nog wel kon uitoefenen en zij, makelaar, sinds een maand niet meer. „Voor die tijd liep ik al met een mondkapje en handschoenen met klanten door de huizen die te koop stonden.” Nu mag ze niet eens een fotograaf naar een huis sturen om foto’s te maken. „Ik schat dat ik de helft van mijn inkomen kwijt ben.”

Vrijwel alle demonstranten leken te vinden dat de overheid over de burgers heen walst. ‘Eigen verantwoordelijkheid is essentieel’, stond op een spandoek. Peck vroeg een vrouw uit Colorado Springs wat ze in haar omgeving zag: meer zorgen of meer frustraties? „Meer zorgen, maar ik werk dan ook in een ziekenhuis.” Waarom stond ze hier dan te demonstreren? „Eerst was ik ook heel bezorgd, maar naarmate de statistieken naar beneden werden bijgesteld, ebde mijn vrees weg.” In het ziekenhuis waar ze werkt zijn alle voor Covid-19-patiënten gereserveerde bedden leeg gebleven, zei ze. „De angst wordt uitvergroot. De balans is zoek.”

Minnesota mag weer vissen en golfen

Vanuit een voorstad van Minneapolis, Minnesota, zegt huismoeder Michele Even: „Natuurlijk is het virus gevaarlijk. Natuurlijk moesten er maatregelen worden genomen. Maar waarom kunnen gezonde mensen nu niet aan het werk?” Omdat ze andere mensen kunnen besmetten, is het antwoord van de virologen die president Trump bijstaan. „Moeten we dan de rest van ons leven opgesloten blijven in ons huis?”, zegt Even.

Even hielp bij de organisatie van de demonstratie in hoofdstad St. Paul. Volgens haar waren er zo’n drieduizend mensen gekomen om te protesteren tegen de maatregelen van de Democratische gouverneur Tim Walz. Die kondigde vrijdag een minieme versoepeling van de maatschappelijke quarantaine af: in Minnesota – waar het virus niet zo hard toesloeg – mag weer worden gegolfd, gewandeld en gevist. „En intussen gaat het hele midden- en kleinbedrijf kapot”, zegt Even. „Lokale winkeltjes houden de samenleving bijeen. Zij redden het nu niet.” Helpen de steunmaatregelen voorsmall businessesvan de federale overheid dan niet? „Daarmee worden we bedrogen”, zegt Even. „Dit geld komt niet van de overheid, dit komt van de belastingbetalers.” Toch vindt ze het „gezien de omstandigheden” te billijken dat de overheid het bedrijfsleven steunt. „Maar het gaat in tegen alles wat Amerikaans is.”

Steve Peck maakte zich aanvankelijk evenveel „of misschien wel meer” zorgen dan andere mensen over de risico’s van de corona-uitbraak. „Thuisblijven om de curve van de epidemie omlaag te brengen en te voorkomen dat de intensive care in de ziekenhuizen werd overspoeld, dat was verstandig. Maar de ziekenhuizen zijn niet overspoeld. Wat we nu nodig hebben van de staatsoverheid, is dat zij het beleid aanpast aan de werkelijke dreiging.”

Hij besloot te demonstreren omdat in zijn ogen de schade aan de economie groter dreigt te worden dan die aan de volksgezondheid. „En schade aan de economie ís schade aan de volksgezondheid. Er is een regelrecht verband tussen hoogte van het bruto binnenlands product en levensverwachting.” De frase dat levens boven de economie gaan, vindt Peck vals. „We wegen levens tegen levens af. We hebben de curve van het virus met succes omlaaggebracht. Nu moeten we de curve van de economie omhoog helpen. We moeten iets doen aan de faillissementen, de werkloosheid, de schuldenberg.”

Lees ook:Trump wil Amerikaanse economie gefaseerd heropenen

Politiek gezien lijkt het simpel

Het is voor president Trump lastig laveren. Hij vaardigde zelf ruim een week geleden de regels uit waaraan gebieden moeten voldoen voor er meer bewegingsvrijheid kan worden toegestaan. Hij zei erbij dat het aan de gouverneurs was om daarover te beslissen. Maar zijn instinct voert hem naar de kant van de demonstranten. Een dag nadat hij de gouverneurs ruim baan had gegeven, twitterde hij aansporingen voor hun tegenstanders in (niet toevallig) drie door Democraten geleide staten: Minnesota, Michigan en Virginia moesten worden ‘bevrijd’ vond hij. „Dit zijn geweldige mensen”, zei Trump op vragen van journalisten. Hij jokte erbij dat ze zich aansocial distancinghielden.

Politiek gezien lijkt het eenvoudig. Links is voor een grotere rol van de staat en wil controle houden op de volksgezondheid. Rechts is voor een kleinere rol van de staat en legt de verantwoordelijkheid bij de burgers. Maar president Trump tikte woensdag wel gouverneur Brian Kemp van Georgia op de vingers die al te enthousiast met het opheffen van de quarantainemaatregelen was begonnen. In Georgia zijn tal van brandhaarden waar de statistieken bepaald niet omlaag zijn gegaan, zoals de richtlijnen voorschrijven.

In andere staten is dat wel het geval en daar wordt de quarantaine stapje voor stapje verlaten. In Colorado heeft het protest daarbij geholpen, zegt Steve Peck. Na de demonstratie kondigde de Democratische gouverneur Jared Polis een versoepeling van het coronaregime aan. Er komt, zei hij, meer ruimte voor „individuele verantwoordelijkheid”.

Een versie van dit artikel verscheen ook in NRC Handelsblad van 24 april 2020

Een versie van dit artikel verscheen ook in nrc.next van 24 april 2020

Lees Verder

Plaats een reactie